مهریز شناسی

شهرستان مهريز با جمعيتي بالغ بر حدود 50 هزار نفر و با وسعت 7 هزار كيلو متر مربع در جنوب شرقي و در حد فاصل 30 كيلومتري استان و در مسير راههاي استانهاي جنوبي كشور كه مهمترين مسير ترانزيت كالا و خدمات ( سنتو ) مي باشد قرار گرفته است . آب و هواي شهرستان معتدل و بياباني بوده و از يك بخش مركزي و پنج دهستان تشكيل شده است . اين شهر به علت دارا بودن مواهب طبيعي به (( باغ شهر يزد ))‌معروف شده است كه ويژگيهاي آن ذيلاً به اختصار شرح داده خواهد شد .

-ويژگيهاي اقتصادي و صنعتي :

اقليم مناسب ( منابع آبي بالقوه ) شرايط خوبي را براي كشت انواع محصولات كشاورزي به وجود آورده به نحوي كه با روشهاي نوين كشاورزي و بهره برداري مناسب از منايع موجود آبي و خاكي نيمي از اين جمعيت از اين طريق امرار معاش مي كنند به نحوي كه بالاترين ميزان پسته استان را به خود اختصاص داده است . وجود سه واحد شهرك صنعتي با استقرار واحدهاي صنعتي كوچك و بزرگ از جمله كارخانه سيمان و همچنين معادن متعدد از جمله سرب و روي مهدي آباد بهادران به عنوان يكي از ذخاير ملي كه در خاورميانه منحصربه فردي باشد دال بر اهميت اقتصادي اين شهرستان دارد . ويژگيهاي اقتصادي و صنعتي به تفكيك به شرح زير مي باشد :

1-2 – كشاورزي

شهرستان مهريز با داشتن آب و هواي مناسب شرايط بسيار خوبي را براي كشت انواع محصولات باغي و زراعي از قبيل : پسته ، گردو ، بادام ، انجير ، آلو ، زردآلو ، گندم و جو فراهم آورده است ضمن اينكه اين شهرستان يكي از مهمترين مراكز كشت پسته با بيشترين ميزان در استان تلقي مي شود .

 2-2 – شهرك صنعتي

اين موقعيت نيز در زميني وسيع به وسعت 150 هكتار طراحي و از مزيت نسبي و ممتازي در استان برخوردار است و در آينده مي تواند واحدهاي خوبي در خود جاي دهد و ضمناً زمينهاي حول محور سنتو دقيقا روبروي جاده اصلي مهريز – يزد و زمينهاي خارج از محدوده مكان مناسبي براي استقرار واحدهاي صنعتي و توليدي نظير : كارخانجات كاشي ، فرش ، پسته ، نان  و حتي سيمان مهريز طراحي شده و هم اكنون نيز قابليت استقرار واحدهاي توليدي زيادي را در خود مي توان جاي داد .

3-2 – معدن

معدن سرب و روي مهدي آبادبهادران يكي از از ذخائر بزرگ سرب و روي جهان محسوب مي شود كه در فاصله 80 كيلومتري مهريز قرار گرفته و مقدمات بهره برداري از اين معدن نيز در حال انجام است .

ويژگيهاي گردشگري و جهانگردي : 

وجود ابنيه هاي قديمي نظير قلعه سريزد ، قلعه زين الدين ((كه هم اكنون به عنوان استراحتگاه جهانگردان تبديل شده است )‌)‌ زيارتگاه پير ناركي و .... ، مناطق ييلاقي و كوهستاني با آب و هواي معتدل و آبشارهاي متفاوت ، باغهاي سرسبز و زيبا از جمله باغ سرسبز پهلوانپور، درختان زيبا و شاداب با قدمت چندين هزار ساله و نيز سرو كهنسال منگاباد ، چشمه ديدني و پر آب غربالبيز و اماكن مذهبي همچون امزاده سيد غياث الدين و امامزاده بنادك سادات و صدها اثر و مراكز ديدني كه از كهن به جا مانده است موجب گرديده تا شهر را به عنوان يكي از قطبهاي مهم گردشگري استان مبدل نمايد . ويژگيهاي گردشگري و جهانگردي به تفكيك به شرح زير مي باشد :

1-3 – مراكز تفريحي و ييلاقي

هرچند اكثر مناطق مهريز به لحاظ آب و هواي مناسب كوهستاني با بارندگي خوب و دماي مناسب هوا تفريحي و ييلاقي است ليكن از شهرت خاصي برخوردار مي باشند : از جمله الف – چشمه غربالبيز كه از مواهب منحصر به فرد و بي نظير استان بوده و همواره مورد بازديد روزانه هزاران زن و مرد در فصول مختلف سال قرار مي گيرد . ب – مناطق كوهستاني خوش آب و هواي ميانكوه ( منشاد  ، فخر آباد ، بنادك سادات ، طزنج ) ج – سرو چندهزار ساله مهريز د – طبيعت سرسبز دامگاهانه – آدرشك – كوه ريگ .

 2-3 – ميراث فرهنگي و جهانگردي

الف – قلعه زين الدين : اين قلعه از زمان شاه عباس صفوي و با قدمت حدود 450 سال ساخته شده كه در آن زمان يكي از مراكز مهم دادوستد و همچنين در مجاورت جاده سنتو و جاده ابريشم قرار گرفته است . اين مجموعه به بخش خصوصي واگذار شده و هم اينك با مرمت و زيباسازي كه در بيرون و در درون آن انجام شده به عنوان يكي از قطبهاي گردشگري و توريستي جهت اقامتگاه جهانگردان شده است .

ب – قلعه شاه عباس و قلعه شمش : همانند قلعه زين الدين با قدمت قابل توجهي ساخته شده اند و در حال واگذاري به بخش خصوصي مي باشد ، اميد است اين دو واحد نيز به عنوان مراكز ديدني و جذاب براي ميهمانان و توريسم اختصاص يابد .

ج – مجموعه پير ناركي : اين مجموعه در 15 كيلومتري شهر مهريز و در مجاور يكي از مناطق خوب و ديدني شهرستانن واقع شده و هر ساله در ماه مرداد محل اجتماع زنان و مردان مذهب زرتشت جهت اجراي برنامه هاي مذهبي مي باشد .

د – مجموعه زيبا و ديدني مهرپادين مهريز : اين مجموعه نيز يكي ديگر از آثار و ابنيه هاي فرهنگي و ارزشمند شهرستان بوده كه فعلاً نيز در حال مرمت مي باشد و در آينده اي نزديك به عنوان پايگاه ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و … در شهرستان مطرح خواهد شد .

ه – باغ زيبا و ديدني پهلوانپور : اين باغ با داشتن فضاي مناسب به لحاظ جاري بودن آب حسن آباد و امارت زيبا و ديدني و نيز موقعيت مناسب آن حضور شهروندان استان را جهت استراحت و تفريح موجب شده است .

….. و دهها موارد مشابه كه هر كدام قابليتهاي مختلف علمي ، فرهنگي و … را به همراه  دارند .

ويژگيهاي تاريخي و فرهنگي :

تاريخ مهريز را به مهرنگار دختر انوشيروان پادشاه ساساني نسبت داده اند اما آنچه مهم است با توجه به نقش نگاره هايي كه بر سنگهاي كوه ارنان منقش شده است اين شهر قدمتي بيش از 5 هزار سال دارد و نيز پديدار شدن آثار كهن و با معماري عالي توسط كاوشگران بيانگر اين ادعاست .

اما هنر معماري و صنايع كه آثاري جاودانه از ديرباز به مردمان اين ديار رسيده است خود نشان از وجود هنر و فرهنگ اصيل اين شهر است ( چاقو سازي ، احرامي بافي ، سبد بافي ، گيوه دوزي )

-        فرهنگي و آموزشي :

وجود 12 هزار دانش آموز با استعداد و 2000 دانشجو در 2 مركز آموزش عالي شهرستان ( پيام نور و آزاد اسلامي ) راهيابي به دانشگاه ها و مراكز آموزشي عالي كشور و نيز حضور فرهيختگان علمي و ادبي و نخبگان بعضي از رشته هاي تخصصي پزشكي در ساير نقاط كشور و همچنين وجود كتابخانه ها در شهر و روستا حكايت از جايگاه علم و دانش و فرهنگ مردم اين مرزوبوم دارد .

ليست آثار و ابنيه فرهنگي ، مذهبي ، تاريخي و سياحتي

شهرستان مهريز